Türkiye’de son 14 yılda 26 bin 152 işçi, çalışma hayatı sırasında hayatını kaybetti. Ağırlıklı olarak inşaat, tarım ve taşımacılık sektörlerinde meydana gelen iş kazalarının en büyük etkenlerinden biri, iskele sistemlerinin yetersizliği olarak öne çıkıyor. Bu sistemlerin maliyetinin ise inşaat maliyetinin yalnızca yüzde 1’i olduğu belirtiliyor.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre, 2012 yılından bu yana inşaat ve yol iş kolunda hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 549’a ulaştı. Bu durum, inşaat sahalarındaki denetim eksikliklerini yeniden gündeme taşıyor. İş kazalarının yüzde 40’ının iskele kalıp sistemlerindeki denetimsizliklerden kaynaklandığı ifade ediliyor. Sektör temsilcileri ve sendikacılar, bu denetimsizliğin merdiven altı üretim yapan firmaların ölümlü kazalara yol açtığını vurguluyor.
İskelet Kalıp Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Yiğit Yakar, Türkiye’de yaklaşık 200 bin şantiye bulunduğunu belirterek, “Bunların ne kadarının aktif olduğunu bilmiyoruz. Ayrıca, bu şantiyelerin yalnızca yüzde 1’inde yeterli denetim yapılıyor” şeklinde konuştu. Resmi kayıtlara göre her yıl inşaat sektöründe 500 ölümlü iş kazası yaşandığını dile getiren Yakar, “Standartlara uygun iskele kalıp ekipmanları ile bu kazaların 200’ü önlenebilir” dedi.
Kalıp ve iskele sistemlerinin maliyetinin toplam inşaat maliyetinin yalnızca yüzde 1’ini oluşturduğunu belirten Yakar, “Firmalar, çok az bir kar marjı için merdiven altı üretime yöneliyor, bu da insan hayatını hiçe saymak demek. Taşeronlar, merdiven altı ürünleri ile çalışıyor” ifadelerini kullandı. İnşaat sektöründe iş güvenliği elemanlarının firmalara bağlı olduğunu belirten Yakar, iş güvenliğinin bağımsız olması gerektiğine dikkat çekti.
Yakar, mesleki yeterlilik belgesinin inşaat sektöründe çalışma için zorunlu olduğunu hatırlatarak, “Bu gerekliliğin uygulanması ise denetimle olur. İlgili bakanlıkların denetimlerinin artırılması gerekiyor ki insanlar kendi güvenliklerini sağlamaya teşvik edilsin” dedi. Depremlerin ardından bölgelerde işçi ve kalıp ustası maaşlarının arttığını aktaran Yakar, “İstanbul’da eleman bulmak neredeyse imkansız hale geldi. Ancak şu anda bu sorun büyük ölçüde aşıldı” dedi.
Yiğit Yakar, mühendislerin çoğaldığına ancak mavi yaka çalışanların da ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekerek, “Gri yaka çalışan bulmak daha zor. Vinç operatörleri bu tanıma giriyor. Sektörde mühendis bulmak kolayken, gri yaka iş gücü bulmak zorlaşıyor. Bu yüzden onların maaşları da arttı” şeklinde konuştu.
