Hakan Kaplan 
ABD ile İran arasında imzalanan ateşkesin ardından dikkatler Hürmüz Boğazı’na çevrildi. ABD Başkanı Donald Trump, dün akşam yaptığı açıklamada iki haftalık bir ateşkes önerisini kabul ettiğini duyurdu. Bu önemli gelişmenin ardından, Hürmüz Boğazı’ndaki durum merakla izleniyor. İran’ın boğazı kapatmasının enerji piyasasında yarattığı etkiler son derece belirgin hale geldi.
Hürrmüz Boğazı’nın savaş süresince tamamen kapanmamış olmasına rağmen, bu bölgedeki deniz trafiği sadece İran tarafından belirlenen “seçilen gemilerle” sınırlı bir koridor üzerinden gerçekleşiyor. 1-27 Şubat tarihleri arasında günlük ortalama 129 geminin geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı’nda, savaşın başlamasıyla birlikte bu sayı yüzde 95 oranında düştü.
MarineTraffic verilerine göre, 5 Nisan’da 14, 6 Nisan’da 6 ve 7 Nisan’da 11 gemi boğazdan geçti. Ancak, birçok geminin yüklü ya da boş olarak Basra Körfezi’nde sıkıştığı belirtiliyor. Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması koşuluyla sağlanan geçici ateşkes kararı sonrası, bölgede bekleyen petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz tankerlerine odaklanıldı.
Veri analiz şirketlerinden edinilen bilgilere göre, 1 Mart ile 7 Nisan tarihleri arasında 87 milyon varil ham petrol ve çeşitli petrol ürünlerini taşıyan 70 tanker Basra Körfezi’nden geçiş yaptı. Bu geçişlerin büyük bir kısmı İran bağlantılı kargoları içerirken, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Irak’a ait gemilerin geçişleri sınırlı kaldı. 7 Nisan itibarıyla Basra Körfezi’nde yaklaşık 187 tanker, toplamda 172 milyon varil ham petrol ve rafine ürün taşıyor. Bu miktarın 132,2 milyon varili ham petrol ve kondensatı oluştururken, geri kalan 19,8 milyon varil ise temiz ve kirli petrol ürünlerine aittir.
Savaşın patlak vermesiyle Hürmüz Boğazı’nda LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) geçişleri de durma noktasına geldi. Bu dönemde yalnızca Umman’a giden Sohar LNG tankeri 2 Nisan’da geçiş yapabildi. Şu ana kadar toplamda 78 gemi geçiş yaptı. Ancak, 6 Nisan’da Katar LNG’si taşıyan iki LNG tankeri, boğaza girmeye çalıştıkları sırada geri dönmek zorunda kaldı. Yaklaşık 15 LNG tankerinin Orta Doğu Körfezi’nde beklediği ve bunlardan 14’ünün yüklü olduğu tahmin ediliyor.
S&P Global Energy analistleri James Bambino ve Zhuwei Wang, ateşkesin petrol fiyatları üzerinde kısa vadede düşüş yaratabileceğini belirtirken, Hürmüz Boğazı’nın açılmasının ardından ticaretin hemen eski normale dönmeyebileceği uyarısında bulundular. Enerji piyasaları, bu süreçte neler olacağını yakından takip ediyor.
